Home Porady, programy Porady prawne. W jaki sposób rozliczyć świadczenia wspólnika spółki osobowej wykonywane na jej rzecz.
Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Korzystając z serwisu zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zgodnie z Polityką cookies. Jeżeli nie akceptujesz Polityki, prosimy nie korzystaj z naszej witryny.
W jaki sposób rozliczyć świadczenia wspólnika spółki osobowej wykonywane na jej rzecz. PDF Drukuj Email
Czwartek, 15 Marzec 2012 08:54
Rozliczam spółkę osobową, której wspólnicy oprócz wniesienia wkładu świadczą również inne czynności, które wynikają z bieżących potrzeb, takie jak udostępnienie samochodu, wynajęcie bądź użyczenie lokalu, pożyczka czy wykonywanie pracy. Świadczenia te mają różny charakter, czasem są odpłatne, częściowo odpłatne albo nieodpłatne. Zastanawiam się, jakie podatkowe skutki mają powyższe świadczenia.

PIT

Przepisy ustawy o PIT nie nadają spółkom osobowym przymiotu podatnika. Podatnikami pozostają wspólnicy, którzy z dochodów uzyskanych w ramach spółki rozliczają się według wskazówek zawartych w ustawie (tj. w art. 8 ust. 1-2 ustawy o PIT). Zgodnie z tymi regulacjami przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku. Zasadę tę stosuje się również do rozliczania kosztów uzyskania przychodów (a także wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat oraz do ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki niebędącej osobą prawną).

Wynika z tego, że świadczenie wspólnika na rzecz spółki osobowej jest również świadczeniem "dla samego siebie" i w tym zakresie, jeśli jest:

    nieodpłatne - nie stanowi dla świadczeniodawcy przychodu,
    odpłatne - nie stanowi dla świadczeniodawcy kosztu podatkowego.
Według najbardziej zwięzłej definicji, świadczenie nieodpłatne to takie, z którym nie łączy się żadna forma ekwiwalentu. W świetle obowiązujących przepisów wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń jest przychodem z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT). Przy czym wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami bądź prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania (art. 11 ust. 2 ustawy o PIT).

Natomiast wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

    jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,
    jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,
    jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
    w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy bądź praw tego samego rodzaju lub gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

PRZYKŁAD

Spółkę cywilną ALFA tworzą trzej wspólnicy: A, B i C. Ich udziały w zyskach spółki wynoszą odpowiednio:

    wspólnik A - 25%,
    wspólnik B - 25%,
    wspólnik C -50%.

Wspólnik A, będący właścicielem budynku, oddał spółce do bezpłatnego używania na potrzeby biurowe jeden z lokali w tym budynku, o powierzchni 50 m2. Umowa przewiduje, że korzystanie przez spółkę z lokalu będzie trwać maksymalnie przez jeden rok.

Wartością świadczenia wspólnika A będzie równowartość czynszu, który należałoby zapłacić w razie zawarcia umowy najmu lokalu na warunkach komercyjnych. Załóżmy, że jest to kwota 1.800 zł miesięcznie. Wspólnik A nie uzyskuje z tego tytułu przychodu, natomiast przychody wspólników B i C oblicza się proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów w zysku spółki.

W związku z tym przychód wspólnika:

    B wynosi: 25% × 1.800 zł = 450 zł miesięcznie,
    C wynosi: 50% × 1.800 zł = 900 zł miesięcznie.


Wartość świadczenia nieodpłatnego będzie rzutowała na wysokość przychodu z działalności gospodarczej u wspólników spółki osobowej, z wyłączeniem samego świadczeniodawcy.

Pomimo że wspólnicy spółek osobowych są odrębnymi podatnikami, to podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzi spółka, a nie jej poszczególni wspólnicy. W tym miejscu należy uściślić, że możliwość prowadzenia księgi przychodów i rozchodów mają tylko spółki cywilne, jawne i partnerskie. Pozostałe spółki osobowe są zobligowane do założenia ksiąg rachunkowych.

Zgodnie z utrwaloną zasadą, zapisami księgowymi obejmuje się również te zdarzenia, które rodzą obowiązek podatkowy tylko po stronie jednego ze wspólników. W sytuacji gdy tylko niektórzy ze wspólników uzyskują przychód - należy dochować szczególnej staranności przy obliczaniu dochodu przypadającego na poszczególnych wspólników.

Przedstawione wcześniej zasady ewidencjonowana przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń nie mają jednak zastosowania w spółkach, których wspólnikami są członkowie rodziny. Przepisy zwalniają bowiem od podatku wartość wszelkich świadczeń nieodpłatnych otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.

Świadczenia wspólnika na rzecz spółki o charakterze odpłatnym

Świadczenia wspólnika na rzecz spółki, za które świadczeniodawca pobiera zapłatę, stanowią dla pozostałych wspólników koszt uzyskania przychodów z działalności gospodarczej. Oczywiście stanie się tak, pod warunkiem że wydatek będzie spełniał przesłanki określone w ogólnej definicji kosztów podatkowych. Kosztu podatkowego nie rozpoznaje natomiast świadczeniodawca.

Często występującym świadczeniem odpłatnym wspólnika jest udzielenie spółce oprocentowanej pożyczki. W takim przypadku brak możliwości uwzględnienia kosztu podatkowego przez pożyczkodawcę wynika dodatkowo z treści art. 23 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem w katalogu kosztów uzyskania przychodów nie mieszczą się odsetki od własnego kapitału włożonego przez podatnika w źródło przychodów.

Powyższe regulacje nie wpływają natomiast na sytuację podatkową pozostałych wspólników spółki, której udzielono pożyczki. Wspólnicy ci rozliczają w rachunku podatkowym przypadającą na siebie część wartości oprocentowania. Na marginesie należy zauważyć, że odsetki uzyskane przez wspólnika udzielającego spółce pożyczki powinny być przez niego rozliczone jako przychód z kapitałów pieniężnych.

Natomiast jeśli świadczeniem wspólnika na rzecz spółki jest odpłatne wykonywanie pracy, to znajdzie zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 10 updof. Przepis ten stanowi, że do kosztów podatkowych nie zalicza się m.in. wartości własnej pracy podatnika.

Częściowo odpłatne świadczenia na rzecz spółki

W relacjach gospodarczych pomiędzy spółką a wspólnikiem zapłata powinna być ustalana na poziomie rynkowym. W praktyce jednak często się zdarza, że odpłatność za świadczenie na rzecz spółki skalkulowana jest poniżej cen komercyjnych. Skutkuje to obowiązkiem wyceny świadczenia (według reguł określonych w art. 11 ust. 2-2b ustawy o PIT).
 
 
Biżuteria z kwiatami
Biżuteria z kwiatami

Online:

Naszą witrynę przegląda teraz 199 gości